میلاد صدرخانلو، رئیس شبکه تبادل فناوری دی-۸ (هشت کشور در حال توسعه اسلامی) در گفتگو با تازه‌های اقتصاد، با اشاره به گذشت سه هفته از قطعی گسترده اینترنت، این وضعیت را یکی از جدی‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر برای کسب‌وکارها، به‌ویژه کسب‌وکارهای دیجیتال و فناورانه کشور دانست و تأکید کرد که مهم‌ترین آسیبی که در این مدت به فعالان این حوزه وارد شده، از بین رفتن «ثبات و پایداری» کسب‌وکارهاست.

صدرخانلو گفت: بر اساس آمارهای همگرا، حدود ۷۰ میلیون نفر در ایران کاربر اینترنت هستند و بخش قابل توجهی از آن‌ها به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از بسترهایی مانند شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های آنلاین درآمدزایی می‌کنند. همچنین طبق اعلام شورای عالی فضای مجازی، حدود ۲.۵ میلیون کسب‌وکار در این فضا فعال‌اند و نزدیک به ۷۰۰ هزار فروشگاه آنلاین در کشور وجود دارد. این آمارها نشان می‌دهد که با چه بخش مهم و اثرگذاری از اقتصاد کشور مواجه هستیم.

وی افزود: بسته شدن یا اختلال در سکوهای دیجیتال، مشکلات جدی در دسترسی کاربران به وب‌سایت‌ها، استفاده از موتورهای جست‌وجو، نقشه‌های آنلاین و اپلیکیشن‌های خدماتی ایجاد کرده است. برخی برآوردها حاکی از کاهش شدید فعالیت و حتی تا ۸۰ درصد افت در برخی حوزه‌هاست. هرچند نمی‌توان رقم دقیقی از میزان خسارت ارائه داد، اما آنچه مسلم است این است که این وضعیت، روند رشد و پایداری کسب‌وکارهای دیجیتال و فناورانه را به‌شدت مختل کرده است.

رئیس شبکه تبادل فناوری دی-۸ با اشاره به تأثیر قطعی اینترنت بر سرمایه‌گذاری گفت: راه‌اندازی کسب‌وکار دیجیتال در مقایسه با کسب‌وکار سنتی ساده‌تر است، اما حفظ و پایداری آن به‌مراتب دشوارتر بوده و نیازمند حمایت، پشتیبانی و ثبات است. کسب‌وکارهای دیجیتال در موج جدید کارآفرینی جهان نقش کلیدی دارند و در کشور ما از نظر ثبات و پایداری، به حمایت بیشتری نیازمند هستند.

صدرخانلو درباره تاب‌آوری کسب‌وکارها در شرایط فعلی اظهار کرد: تاب‌آوری کسب‌وکارهای دیجیتال در برابر این گونه بحران‌ها، عموماً کمتر از کسب‌وکارهای سنتی است و هرچه اندازه این نوع کسب‌وکارها، کوچک‌تر باشد، این تاب‌آوری کاهش می‌یابد. کسب‌وکارهای متوسط و بزرگ شاید بتوانند برای روزهای قطعی اینترنت ذخیره یا برنامه‌ای داشته باشند، اما برای بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک، قطع اینترنت به‌معنای توقف حیات اقتصادی آن‌ها است.

بنا به گفته آمارهای موجود در سال ۱۳۹۸ حدود ۱۸ هزار کسب‌وکار اینستاگرامی تعطیل شدند که بسیاری از آن‌ها هرگز بازنگشتند

وی افزود: این وابستگی تنها به فروش محدود نمی‌شود؛ تبلیغات، بازاریابی، جذب مشتری و ارتباط با مخاطب نیز همگی بر بستر اینترنت شکل می‌گیرد و با اختلال در آن، چندین بُعد از مدل کسب‌وکار هم‌زمان دچار آسیب می‌شود.

صدرخانلو با یادآوری تجربه‌های گذشته گفت: بنا به گفته آمارهای موجود در سال ۱۳۹۸ حدود ۱۸ هزار کسب‌وکار اینستاگرامی تعطیل شدند که بسیاری از آن‌ها هرگز بازنگشتند. البته قطع اینترنت به تنهایی عامل خروج یک کارآفرین از کسب و کار نیست و مجموعه‌ای از موارد همچون انگیزه، کاهش نقدینگی، مشکلات عملیاتی، شرایط بازار و ... نیز در این امر تاثیر گذارند. قطعا بازگشت برخی کسب‌وکارها ممکن است، اما لازم است تا با نگاه کلان و سیستمی به این اتفاق نگریست و با مدیریت سایر عوامل تاثیرگذار بر ماندگاری یا خروج کارآفرین که در سطور فوقانی به برخی از آن‌ها اشاره شد، از طریق حمایت همه‌جانبه از سوی دولت، رسانه‌ها و نهادهای حاکمیتی، مانع خروج آن‌ها از چرخه اقتصاد کشور گردید.

این فعال حوزه فناوری کشور تأکید کرد که تبعات قطعی اینترنت صرفاً اقتصادی نیست و گفت: این وضعیت پیامدهای اجتماعی و فرهنگی را نیز به‌دنبال دارد. افزایش فشار روانی بر خانواده‌هایی که معیشت آن‌ها به کسب‌وکارهای دیجیتال وابسته است، کاهش اعتماد عمومی به مدیریت بحران و تضعیف امید جوانان به آینده، از جمله آثار این شرایط است.

صدرخانلو با اشاره به خطر تشدید مهاجرت نخبگان فناوری تصریح کرد: اگر بخواهیم جلوی خروج سرمایه انسانی را بگیریم، باید ریشه مشکل را حل کنیم. وابستگی شدید کسب‌وکارهای دیجیتال به سرورهای خارجی و سرویس‌های بین‌المللی باعث شده که با هر قطعی اینترنت، آسیب جدی ببینند. راه‌حل اساسی، توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری و فناوری اطلاعات داخلی و کاهش این وابستگی‌هاست.

وی با ذکر نمونه پیام‌رسان‌ها و سرویس‌های بومی افزود: اگر این خدمات داخلی مورد اعتماد و استقبال عمومی قرار گرفته بودند، قطع پلتفرم‌های خارجی تا این حد به ارتباطات و کسب‌وکارها آسیب نمی‌زد.

صدرخانلو در پایان با اشاره به نقش حاکمیت در مدیریت این بحران گفت: رفع اختلال در اینترنت بین‌المللی به صورت تدریجی و پلکانی در سریع‌ترین بازه زمانی ممکن با رعایت ملاحظات امنیتی از طرفی و هم‌زمان، برنامه‌ریزی و اقدام جدی برای توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات کشور می‌تواند راه‌ حلی باشد تا در صورت بروز محدودیت‌های احتمالی در آینده، ما را شاهد تکرار چنین خسارت‌هایی نکند.